İnfaz Hesaplama (Yatar)

Hesap nasıl yapılır?

1. Koşullu salıverilme için kurumda geçirilmesi gereken süre (yatar), hükmedilen cezaya suça göre oran uygulanarak bulunur: genel kural yarısı; kasten öldürme, yüzün sürekli değişikliğine neden olan yaralama, işkence ve eziyet, cinsel saldırının temel hâli, cinsel taciz, özel hayata karşı suçlar, devlet sırları ve casusluk ile örgüt suçlarında üçte iki; uyuşturucu ticareti, nitelikli cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve terör suçlarında dörtte üç (5275 s. K. m. 107, 108; 3713 s. K. m. 17). Müebbette 24, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl esastır; örgüt suçlarında 30/36, tekerrürde ve çocuğa karşı işlenen suçlarda 33/39 yıldır.
2. Tekerrürde oran en az üçte iki, ikinci kez tekerrürde dörtte üçtür; suç tarihinde 18 yaşından küçük olanlara tekerrür uygulanmaz.
3. Gözaltı ve tutuklulukta geçen süre cezadan indirilir (TCK m. 63). Ay 30 gün, yıl takvime göre hesaplanır (TCK m. 61/6).
4. Açık cezaevine ayrılmak için toplam cezası on yıldan az olanlar bir ayını, on yıl ve üzeri olanlar onda birini kapalıda geçirmeli ve koşullu salıverilmeye yedi yıl veya daha az kalmış olmalıdır. Nitelikli hırsızlık, yağma ve uyuşturucu ticaretinde bu süre beş yıldan, cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarında üç yıldan azdır. Kasıtlı suçlarda üç, taksirli suçlarda beş yıl veya daha az ceza alanlar doğrudan açık kuruma ayrılır.
5. Denetimli serbestlik kural olarak koşullu salıverilmeye bir yıl kala başlar; 0–6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadınlarda iki, ağır hasta veya engellilerde üç yıldır. 30.3.2020'ye kadar işlenen suçlarda (istisnalar hariç) üç yıldır ve kapalı kurumdaki iyi hâlli hükümlüye de uygulanır; 31.7.2023'e kadar işlenen suçlarda (istisnalar hariç) açık kurumda en az üç ay kalma şartıyla üç yıl daha erkendir. 4.6.2025 ve sonrasında işlenen suçlarda koşullu salıverilmeye kadar olan sürenin onda biri (en az beş gün) kurumda geçirilmelidir.
6. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında açık kuruma ayrılma, dolayısıyla denetimli serbestlik yoktur. İkinci kez tekerrürde koşullu salıverilme dörtte üç oranla mümkündür (7550 s. K.); bu hükümlüler doğrudan açık kuruma alınmaz. Terör ve örgüt hükümlüleri, örgütten ayrıldıkları tespit edilirse koşullu salıverilmeye bir yıldan az kala açık kuruma ayrılabilir.
7. Kesin tarihler Cumhuriyet başsavcılığının düzenlediği müddetnamede yer alır. Hesaba itiraz için hükmü veren mahkemeye başvurulabilir (5275 s. K. m. 98).